Piotr Dymmel

 

POWSTANIE ODDZIAŁU POLSKIEGO TOWARZYSTWA HERALDYCZNEGO W LUBLINIE

 

 

W reaktywowaniu działalności Polskiego Towarzystwa heraldycznego swój udział miało środowisko historyków lubelskich. Wśród członków założycieli znaleźli się dr Krzysztof Skupieński, prof. Józef Szymański 9wybrany następnie wiceprezesem Towarzystwa) i dr Barbara Trelińska – wszyscy z Zakładu Nauk Pomocniczych Historii i Bibliotekoznawstwa UMCS. W tymże Zakładzie zrodziła się też inicjatywa założenia oddziału towarzystwa w Lublinie. Historyczne środowisko lubelskie, skupione przede wszystkim w dwóch Uniwersytetach tego miasta, posiada liczący się w kraju dorobek naukowy i popularyzatorski na polu genealogii, heraldyki i sfragistyki. Stąd też podjęta inicjatywa spotkała się z dużym zainteresowaniem zarówno wśród badaczy tych dyscyplin, jak i ich miłośników.

 

 

23 XI 1988 r. odbyło się w Lublinie zebranie, którego celem było powołanie do życia Oddziału PTHer. w Lublinie. Zebranie, któremu przewodniczył prezes Towarzystwa dr Stefan K. Kuczyński przyjęło deklarację o utworzeniu Oddziału w Lublinie. Podkreślono w niej, że uczestnicy zebrania, „którzy są częścią lubelskiego środowiska historycznego, skupieni w instytucjach naukowych i społecznych Lublina i Lubelszczyzny związanych z badaniem przeszłości, dostrzegają potrzebę i możliwości działania takiego Oddziału. Wyrażają oni przekonanie, że istniejące warunki pozwalają na aktywną, a nie formalną działalność Oddziału i jego członków w ramach celów określonych statutem Towarzystwa. Pragną oni podkreślić, że rozciągniecie organizacyjnych form działalności Towarzystwa przyczyni się do większej skuteczności realizacji tych celów, które wymagają zaangażowania w badania regionalne”. W końcowej części deklaracji zwrócono się do Zarządu Głównego PTHer. o podjęcie uchwały w sprawie powołania Oddziału Towarzystwa w Lublinie. Deklaracja została przyjęta przez 42 osoby – badaczy i miłośników heraldyki, które wcześniej zgłosiły swój akces do Towarzystwa.

 

 

W trakcie zebrania prof. Józef Szymański przedstawił dawne i nowe kierunki badań prowadzonych w Polsce na polu heraldyki.

 

 

Dnia 2 XII [1988 r.] Zarząd Główny podjął uchwałę o utworzeniu Oddziału, natomiast 16 I 1989 r. nastąpiła jego legalizacja w Wydziale Społeczno-Administracyjnym Urzędu Wojewódzkiego w Lublinie.

 

 

Dnia 25 I 1989 r. odbyło się pierwsze Walne Zebranie członków lubelskiego Oddziału, w trakcie którego dokonano wyboru statutowych władz Oddziału – dziewięcioosobowego Zarządu i trzyosobowej Komisji Rewizyjnej. Prezesem Oddziału został dr Piotr Dymmel (UMCS), natomiast funkcje wiceprezesów powierzono dr. Ryszardowi Szczygłowi (UMCS) i ks. doc. Anzelmowi Weissowi (KUL). Obowiązki sekretarza objął Henryk Seroka (UMCS), zaś skarbnikiem został dr Krzysztof Skupieński (UMCS). Członkami Zarządu zostali także wybrani: mgr Janusz Łosowski (Archiwum Państwowe w Lublinie), mgr Jacek Różycki (dyrektor „Sztuki Polskiej” w Lublinie), prof. Wiesław Śladkowski (UMCS) i dr Henryk Wąsowicz (KUL). W skład Komisji Rewizyjnej weszli: prof. Zygmunt Sułowski (KUL) – przewodniczący, dr Barbara Trelińska (sekretarz) i dr Anna Sochacka (UMCS).

 

 

Pierwsze pół roku istnienia Oddziału, którego liczebność w tym czasie powiększyła się do ponad pięćdziesięciu osób, przyniosło już także konkretne rezultaty działalności naukowej. Główną uwagę zwrócono na upowszechnianie wśród członków Oddziału wiedzy z dziedziny heraldyki i jej warsztatu badawczego. Ten kierunek działalności został zapoczątkowany już na Walnym Zebraniu, w trakcie którego prof. Ryszard Kiersnowski wygłosił referat na temat „Godeł Jagiellonów”. Dnia 19 IV 1989 r. Tomasz Panfil (KUL) przedstawił referat pt. „Treści symboliczne w heraldyce królów polskich XVI-XVII w.”, w którym poddał interpretacji ikonografię heraldyczną i towarzyszące jej teksty na medalach królów polskich. Na zebraniu naukowym odbytym 10 V 1989 r. swoje wystąpienie ilustrowane przezroczami zaprezentował prezes Towarzystwa dr Stefan K. Kuczyński, który podjął temat „Herbu ziemi lubelskiej na tle polskiej heraldyki ziemskiej”.

 

 

W pracach Oddziału dużo miejsca poświęca się działaniom popularyzującym wiedzę z zakresu heraldyki i innych dyscyplin blisko z nią związanych. Temu celowi służyła także wystawa „Polski heraldyczny znak książkowy XVI-XX w.” zorganizowana w Muzeum UMCS staraniem lubelskiego Oddziału PTHer. Prezentacja tej wystawy w miesiącach kwiecień-maj 1989 r. zbiegła się z inauguracją działalności Oddziału Towarzystwa z Lublinie. Wystawie towarzyszył starannie zaplanowany i wykonany folder z krótkim tekstem wprowadzającym i kilkoma ilustracjami ekslibrisów na niej prezentowanych.

 

 

W tym czasie Oddział miał już okazję pełnić rolę zaplecza konsultacyjnego przy rozwiązywaniu problemów związanych z heraldyką. Jego członkowie pełnili rolę naukowych konsulatów przy rekonstrukcji dekoracji heraldycznej w Domu Gotyckim w Puławach, ustanowieniu chorągwi miasta Lublina i opracowaniu ceremoniału chorągiewnego oraz zbadaniu najstarszych dziejów herbu Piask, ubiegających się o przywrócenie prawa miejskiego.  

 

 

Wszystkie te działania poświadczają jak celowe i społeczne uzasadnione było reaktywowanie Polskiego Towarzystwa Heraldycznego.

 

 

Piotr Dymmel

 

 

Tekst był publikowany w „Biuletynie Polskiego Towarzystwa Heraldycznego”, nr 1, 1989, s. 18-20.

 

 

 

Joomla templates by a4joomla